Savez-vous ce que signifie le « mercatique » ?

De plus en plus d’anglicismes qui n’ont aucun intérêt sont utilisés dans la langue française et donnent l’impression de lui faire perdre sa valeur. Ce savoir séculaire est rogné jour après jour.

Ancienne langue diplomatique des cours royales, la langue française était aussi la langue des poètes. Elle inspirait l’élégance, le raffinement, la gastronomie, la haute-couture, la philosophie de la liberté et le progrès. Elle reflétait une certaine noblesse d’esprit permettant l’expression mélodique des idées les plus subtiles.

Depuis plusieurs décennies, ce patrimoine culturel envié à travers le monde s’étiole. Les anglicismes et le mal-parler occupent de plus en plus d’espace. Que cela soit en entreprise, dans les administrations, les services publics ou les médias audiovisuels et écrits, on les retrouve partout.

Avec l’avènement des nouvelles technologies, la syntaxe, la grammaire et l’orthographe se perdent dans la communication électronique. Toujours dans l’urgence, on ne se relit plus. Les vidéos et infographies tendent à l’extrême simplification de l’expression.

Le nombre d’anglicismes inutiles prononcés en une réunion de travail est étonnant : business, team, listing, challenge, deadline, reporting, switcher, brainstorming, pitcher etc. On en vient à adopter des mots anglais qui, étymologiquement, viennent du français. La plupart de ces mots pourraient aisément être remplacés. Le français a un vocabulaire riche et varié !

Si l’usage d’anglicismes où il n’y a pas d’équivalent en français est compréhensible, l’utilisation abusive d’anglicismes là où ce n’est pas nécessaire malmène la langue française. Les anglicismes entraînent chez ceux qui les emploient l’oubli progressif des termes français appropriés et conduisent ainsi à un appauvrissement général de la langue.

Est-ce par snobisme, populisme, paresse, ou encore à cause de l'instantanéité des médias ? Est-ce une réaction vis-à-vis des règles orthographiques et grammaticales, jugées trop complexes, trop archaïques, et finalement inutiles ?

En relations presse, nous restons attentifs au contenu. Chez Luna, les rédacteurs professionnels essaient, au quotidien, de sensibiliser leurs clients au respect de la langue et du sens des mots. On constate que les emprunts abusifs de la langue anglaise et la standardisation de l’expression masquent souvent l’incapacité d'analyser, de réfléchir ou d'expliquer correctement une information. Or, un contenu qualitatif permet d’augmenter la visibilité et de développer une image positive. Une approche stratégique respectueuse de l’information par des professionnels de la communication s’avère donc bien souvent indispensable.

Le « mercatique » est le mot français qui signifie « marketing » en anglais.

Communiquer efficacement avec la technique LEAP

La technique LEAP favorise la communication efficace autour de quatre axes : écouter, faire preuve d’empathie, poser des questions et proposer. Mais comment ça marche exactement ?

Écouter activement (Listen) permet à votre interlocuteur de se sentir entendu et vous laisse un temps de réflexion. Lorsque nous communiquons, nous avons souvent tendance à répondre par une affirmation ou avec assurance. Nous devrions plutôt écouter ou inviter notre interlocuteur à nous donner davantage de contexte. Comment écouter « activement » ?

  • Dites tout simplement à votre interlocuteur que vous l’écoutez ;
  • Utilisez le langage corporel pour montrer que vous êtes à l’écoute ;
  • Reformulez ce que votre interlocuteur a dit.

Faire preuve d’empathie (Empathy) permet de diminuer le niveau de frustration de votre interlocuteur. L’empathie est le signe que vous comprenez votre interlocuteur, ses sentiments, ses besoins, ses idées. Commet faire preuve d’empathie ?

  • Utilisez des affirmations qui traduisent votre empathie comme « vous me donnez l’impression d’être en colère », « Je comprends votre frustration, irritation... »

Poser des questions (Ask) permet de clarifier la situation, de demander davantage de contexte et de réunir tous les faits pertinents. Comment poser les bonnes questions ?

  • Éviter les questions fermées (« oui » ou « non »). Les questions ouvertes commencent généralement par « qu’est-ce », « quand », « comment », « qui »
  • Éviter dans un premier temps les questions qui commencent par « Pourquoi ». Elles sont susceptibles d’avoir un ton accusateur, de créer la confrontation, le désaccord.

Proposer (Propose) permet d’atteindre un accord et de stimuler l’engagement et la coopération. À ce stade, et si vous êtes sûr d’avoir en main tous les éléments clés, vous pouvez ébaucher une solution en esquissant quelques options. Évitez toutefois d’imposer une solution. Comment faire des propositions pertinentes ?

  • Évitez des phrases comme « Vous devriez... », « J’insiste sur le fait que... »
  • Préférez des phrases comme « Que pensez-vous de... », « Une option qui s’ouvre à nous est... »

LEAP est un processus de communication créé par le Dr. Xavier Amador, un psychologue de la Columbia University, New York. À l’origine, cette méthode a été conçue pour aider les familles à communiquer avec un membre atteint d’une maladie mentale pour qu’il accepte sa maladie et de se faire aider. Cette technique peut s’appliquer à tout sujet sensible et à toute communication de tous les jours.

Snel getrouwd, lang berouwd?

Al gehoord van het tv-programma ‘Blind Getrouwd’? Dat is een reality-programma waarin een aantal koppels in het huwelijksbootje treden, terwijl ze elkaar pas voor het eerst ontmoeten als ze hun jawoord geven. In de achtste aflevering van ‘Blind Getrouwd’ waren we getuige van een mooi voorbeeld van het belang van goede communicatie in moeilijke situaties. We zagen de relatie van een van de 5 koppels afstevenen op een regelrecht dieptepunt. Mike en Marjolein begonnen nochtans heel gelukkig aan hun liefdesexperiment. Al van het moment dat ze elkaar voor het eerst zagen, spatte de liefde van het scherm. In de loop van de huwelijksreis sloeg de bui helaas om. De twijfel leek toe te slaan bij Marjolein en het aanvankelijke enthousiasme veranderde in een soort van angstige beklemming.

Dat Marjolein de relatie zou willen stopzetten kwam dan ook niet geheel onverwacht. Maar plots nam ze een erg koude en zwijgzame houding aan. Ze communiceerde ook niet duidelijk wat het probleem was. Toen Mike een mogelijke oorzaak van hun relatiedip opperde: “we communiceren op verschillende manieren”, kreeg hij enkel een verbaasde gelaatsuitdrukking als antwoord. Non-verbaal maakte Marjolein duidelijk dat zij er anders over dacht. Klare taal sprak ze niet.

Een stroom van verontwaardigde kijkersreacties overspoelde de sociale media. Dat Mike zo zachtaardig overkomt en Marjolein als life coach hoge verwachtingen creëerde, gooide olie op het vuur. Wetende dat kijkers maar enkele van de vele beelden te zien krijgen, is er toch voorzichtigheid geboden bij het vellen van oordelen.

Er vallen enkele lessen te trekken uit wat we zagen in ‘Blind Getrouwd’:

  1. Communiceer transparant, eerlijk en met respect. Op die manier creëer je begrip voor je eigen situatie en kan je frustraties bij de andere proberen weg te nemen. Goede argumenten kunnen daarbij helpen om je visie te onderbouwen.
  2. Hou je lichaamstaal in de gaten: die zegt vaak meer dan je zou willen en denken. Zo doe je er bijvoorbeeld goed aan om oogcontact te (blijven) maken, ook al heb je de neiging om weg te kijken bij moeilijke momenten. Oogcontact maken straalt namelijk vertrouwen uit naar je gesprekspartner.
  3. Pas je communicatie aan aan je gesprekspartner (of doelgroep). Afhankelijk van met wie je waarover communiceert, kleed je je boodschap anders in. Gevoeligere ontvangers verkiezen misschien een indirecte aanpak, terwijl anderen de voorkeur kunnen geven aan zeer directe communicatie.
  4. Aanvaard dat meningsverschillen altijd kunnen voorkomen. Probeer te achterhalen vanwaar de ander zijn standpunt komt en zoek naar compromissen. Leef je vooral in in de andere zijn gevoelswereld en probeer het gesprek zo constructief mogelijk verder te zetten.

Tot slot geven we graag nog het advies mee om voldoende na te denken voor te communiceren, zeker in de context van sommige kijkersreacties. Uitspraken kunnen hard aankomen en zeker op sociale media. Alle deelnemers verdienen op z’n minst respect en waardering voor hun gedurfde beslissing om deel te nemen aan zo’n avontuur. Ons zou zo’n deelname op z’n minst enorme hoeveelheden bloed, zweet en tranen kosten!

Event & Communication Days krijgen geen tweede kans

8 mei 2018. De datum stond al aangestipt in onze agenda: tijd voor de Event & Communication Days. De ECDays waren dit jaar aan de tweede editie toe. En wij schreven ons voor de tweede keer in als standhouder.

Hoewel de ‘Event & Communication Days’ vorig jaar vooral ‘Event Days’ waren (de focus van de beurs lag op evenementen en standenbouw), besloten we ook dit jaar deel te nemen. Beurzen zijn een efficiënte manier om nieuwe contacten te leggen en kennis en ervaring te delen met anderen. Deelnemen aan een beurs is een grote investering, maar als er veel bezoekers en interessante informatiesessies zijn, is het die investering waard.

Helaas werden de ECDays dit jaar afgelast. De organisatie bracht ons tijdig en keurig op de hoogte met volgende boodschap: “De ECDays, oorspronkelijk gepland op 8 mei in de Brabanthal in Leuven, wordt afgelast. Dat beslisten de BESA- en Febelux-afgevaardigden op een gemeenschappelijke vergadering. Het draagvlak vanuit de sector bleek niet voldoende groot om het event voor de tweede maal door te laten gaan.

De tweedaagse beurs was vorig jaar nochtans uitverkocht. Maar het nieuws kwam niet helemaal als een verrassing. Toen we vorig jaar voor onszelf de evaluatie maakten, kwamen we tot de volgende bevindingen: de aanwezige exposanten waren vooral standenbouwers, het aantal bezoekers had zich beter op één dag geconcentreerd, er was nauwelijks parking bij het gebouw (wat in Vlaanderen al eens een minpunt kan zijn). De weinige communicatie over en promotie van de ECDays vooraf had er wellicht ook iets mee te maken. De beurs was een pionier in de sector en dat mocht dan ook in de verf gezet worden.

Dit jaar veranderde de organisatie een aantal dingen. De beurs werd ingekort van twee dagen naar één dag. De locatie werd aangepast naar de Brabanthal in Leuven: een evenementenhal met parking voor de deur. Het concept was alleszins veelbelovender dan vorig jaar. De organisatie had duidelijk lessen getrokken uit de eerste editie, maar je krijgt maar één kans om een goede eerste indruk te maken. Niet iedereen wilde de ECDays die geven blijkbaar. Wij hadden de ECDays graag opnieuw meegemaakt, misschien volgend jaar een nieuwe poging?

Janneke en Mieke

Bouwbeurs Batibouw is ondertussen achter de rug, maar wij komen nog even terug op een communicatiecontroverse rond de hoogmis van bouwend België. De start van Batibouw was namelijk de aanleiding voor Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck om zijn pijlen op de beurs en zijn bezoekers te richten.

Dat is een beurs voor knutselaars”, zo klonk het op de VRT. “Batibouw is ontstaan en bestaat nog steeds voor de individuele bouwer. Zo geraken wij nooit weg uit de ruimtelijke impasse met individuele kavels. Janneke en Mieke die trouwen en gaan bouwen, daar doe je geen kwaliteitswinst mee.” Inhoudelijk heeft de Bouwmeester een punt. Batibouw zou ook een opvoedende rol mogen spelen, en het is tijd dat er een einde komt aan het vrijheid-blijheid-bouwbeleid in België en Vlaanderen. Iets wat ook de Vlaamse regering probeert duidelijk te maken met haar betonstop.

Maar wij zitten hier natuurlijk niet om een nieuwe ruimtelijke ordening te ontwerpen, maar om na te denken over communicatie. Als het de bedoeling is om de nodige aandacht op een probleem te vestigen, is de controverse opzoeken een relevante optie. Controversiële uitspraken lokken conflicten uit en dat garandeert dan weer de nodige media-aandacht.

Er zijn ook een aantal grote kanttekeningen te maken bij ‘Janneke en Mieke’ en de ‘knutselaars’. Door die stijlfiguur te gebruiken, gaat de de aandacht niet naar de inhoud van de boodschap, maar naar de de vorm ervan. Het risico bestaat dan dat je valabele boodschap niet verder komt dan een eenvoudige steekvlam. Na de voorspelbare verontwaardiging, gaat iedereen gewoon weer over tot de orde van de dag. Zo heb je uiteindelijk weinig bereikt.

Daarnaast verwatert je boodschap nog verder door te schieten op de ‘knutselaars’ en ‘Janneke en Mieke’. Net de mensen die je zou kunnen sensibiliseren (toch ook de job van een Bouwmeester), keren zich daardoor af van je boodschap en je discours. Bovendien kan er ook wel wat voor gezegd worden dat de doorsnee bezoeker van Batibouw niet de hoofdverantwoordelijke is voor het bouw- en renovatiebeleid in België en Vlaanderen.

Een goed voorbeeld zie je in de reactie van Tom Mondelaers, hoofdredacteur van bouwsite Livios. Daarin roept hij op tot respect “voor de Jannekes en Miekes die zichzelf in de schulden steken voor een woning van een halve eeuw oud.

Conclusie: wie het grof geschut bovenhaalt, kan rekenen op heel wat aandacht, maar veroorzaakt ook een hoop collateral damage.

 

Op één lijn naar de gemeenteraadsverkiezingen

Binnen minder dan een jaar trekt België weer naar de stembus om nieuwe bestuurders te kiezen voor alle 589 gemeenten. Dat betekent dat de campagnemachine binnenkort weer op volle toeren draaien. Steeds vaker doen de lokale afdelingen van politieke partijen een beroep op een communicatiebureau om hun campagne in goede banen te leiden. Daarom alvast enkele tips.

 

Een van de eerste stappen die je met een communicatiebureau kan zetten, is om tijdens een brainstorm de belangrijkste campagnethema’s om te zetten in communicatiepunten. Het is belangrijk om daar met je leden en kandidaten grondig over te discussiëren, zodat aan het eind van de rit iedereen op dezelfde pagina zit.

 

Aan de hand van de prioriteiten en de lijnen die tijdens de brainstorm uitgezet worden, kan een communicatiebureau de boodschappen opsommen. Dankzij de brainstorm en bijhorende discussie zorgen we ervoor dat de gekozen thema’s en boodschappen door iedereen gedragen worden. De toegevoegde waarde van een communicatiebureau kan bij het bovenstaand proces het verschil maken. Je wordt daarbij professioneel begeleid, de brainstorm gebeurt onder leiding van je bureau en het resultaat is er dan ook naar.

 

Wie zijn boodschap goed heeft afgelijnd is trouwens ook meteen beter gewapend om de discussie aan te gaan met de kiezer en hem te overtuigen. Ook in debatten met kandidaten van andere partijen komt dit van pas. Een goed omschreven boodschap geeft je kandidaten houvast en een positie om op terug te vallen tijdens de hele campagne.

 

Sociale media zijn niet meer weg te denken uit een goede campagne. Maar hoe breng je de boodschap over via die weg? Hoe beheer je de profielen en hoe bereik je best je doelpubliek? Met al die vragen kan je terecht bij een communicatiebureau. Sociale media kunnen zeker bij lokale verkiezingen een enorme meerwaarde betekenen, maar kunnen evengoed een mijnenveld zijn voor de kandidaten. Het is dus zeker de moeite waard om er goed voorbereid aan te beginnen.

 

Hou er ten slotte altijd rekening mee dat communicatieadvies helaas niet gratis is. Wie met een beperkt budget werkt, maakt dus best goede afspraken over wat er verwacht wordt en wat er geleverd moet worden.

 

TOP